مقدمه از ويژگى هاى اخلاقى و عرفانى آيت الله قاضى بسيار گفته اند و بسيار نوشته اند ولى هرچقدر كه در مورد ايشان عرض ادب شود در واقع اداى دين و تكليف است چرا كه او محبوب خداوند و بنده‌ى واقعى خداوند بود و از نفس و اخلاق عملى و علمى او اساتيد و بزرگانى پرورش يافت كه هر يك كوهى از علم و ادب و در جهان نيز مثمر ثمر بودند . ايشان از , H'F جبه دنبال و * G 0 ج ( FA 3 كسب معنويت و معارف بلند اسلام بود و در اين راه چهل سال صبر و مجاهده كرد و چهل سال درد طلب و عشق ، آرام و قرار و خواب و خوراك را از وى ربوده بود . ضمير الهى اش او را به مىخواند و او كه قصد كوى جانان را در سر دارد ، مىخواهد به هر نحو شده از اين خاكدان طبيعت به عالم نور و ملكوت پا گذارد . مىداند كه جانب عشق عظيم است و نبايد به راحتى از دستش بدهد و فرو بگذاردش ، براى همين چهل سال است كه مشغول مجاهده‌است . براى همين آن قدر خود را به و آداب شرع و رعايت مستحبات و ترك مكروهات ملزم ساخته بود تا امرى از محبوب فرو نماند و آن قدر بر آن اصرار مىكند كه به حسب طاقت بشرى هيچ مستحبى از او فوت نمىشود تا آن جا كه بعضى از مخالفان و معاندان مىگويند : « قاضى كه اين قدر خود را مقيّد به آداب كرده شخصى رياكار و خودنماست . » و عده‌اى ديگر هم با وجود مخالفت باز نمىتوانند تحسينش نكنند . يكى از مخالفين ايشان مىگويد : « من سفر بسيار كردم ، با بزرگان عالم اسلام محشور بوده‌ام و از احوال بسيارى از آنان بالمشاهده آگاهم اما حقيقتاً هيچ كس را همانند تا بدين حد مقيد به آداب شرع نديده‌ام . » خود ايشان مىگويد : « چون بيست سال تمام چشمم را كنترل كرده بودم ، چشم ترس براى من آمده بود ، چنان كه هر وقت مىخواست نامحرمى وارد شود از دو دقيقه قبل خود به خود چشم‌هايم بسته مىشد و خداوند به من منت گذاشت كه چشم من بى اختيار روى هم مىآمد و آن مشقت از من رفته بود . » بيت زير از اشعار ايشان مىباشد : اگر درى باز شد ، تو بيشتر استقامت به خرج بده ؛ بگو خدايا ! افزونش كن ؛ بايد در عبوديت استقامت ورزيد ، يعنى صبور شد ؛ اگر خواستند بكشندش ، بگويد من از دست بر نمىدارم ؛ اگر نان و آبش را قطع كردند ، استقامت كند ، و حتى اگر دنيا جمع شود و بگويند بيا صرفنظر كن بگويد صرفنظر نمىكنم . در اين مقاله نيز دريچه اى هر چند كوتاه به افق زندگى اخلاقى و عملى ايشان باز مىكنيم اميد است كه ما نيز از ره روان واقعى ايشان قرار بگيريم .